Tannvandamál eru stærsti heilsufarsvandi fullorðinna hunda og sá sem er auðveldast að fyrirbyggja. Þau sjást nánast ekki, því hundar hætta ekki að borða. Þeir tyggja bara öðrum megin og gera það hljóðlaust í mörg ár.

Hvað gerist í munninum

Skán myndast á tönnunum innan sólarhrings frá því síðast var burstað. Hún er mjúk og fer af með bursta. Eftir tvo til þrjá daga harðnar hún í tannstein, og þá fer hún ekki af með neinu nema tækjum hjá dýralækni.

Tannsteinn ýtir sér undir tannholdið. Þar veldur hann bólgu, tannholdið dregst frá tönninni, og með tímanum losna tennur og rót verður ber. Þetta er sársaukafullt. Og ástæðan fyrir að þetta skiptir meira máli en tennurnar sjálfar: bólga í munni fer út í blóðrás og er tengd álagi á hjarta, lifur og nýru.

Merkin sem þú getur séð

Andremma er það sem allir nefna og fæstir taka alvarlega. Hundur á ekki að lykta illa úr munni. Slæm lykt er ekki hundalykt, hún er baktería.

Brúnn eða gulur kantur við tannholdið, sérstaklega á stóru jöxlunum aftast. Rautt eða bólgið tannhold, og blóð á nagbeini eða í vatnsskál. Að tyggja öðrum megin, sleppa hörðu nammi, eða taka mat og missa hann. Og slef sem er meira en venjulega.

Lyftu vörinni á honum og kíktu á stóru jaxlana aftast. Það er þar sem þetta byrjar og það er ekki þar sem fólk kíkir.

Hreinsun hjá dýralækni

Almennileg tannhreinsun fer fram í svæfingu. Það er ekki til að hundinum líði betur heldur af því að það þarf að hreinsa undir tannholdsbrúnina, mynda tennurnar og skoða hverja fyrir sig. Ekkert af því er hægt á vakandi hundi. Svokölluð hreinsun án svæfingar er því ekki það sama. Hún tekur það sem sést og skilur eftir það sem veldur skaðanum.

Og þetta þarf að segja hreint: þegar tannsteinn er kominn þá nær engin vara honum af. Nagbein og burstun halda hreinum tönnum hreinum, þau hreinsa ekki óhreinar. Þess vegna er röðin hreinsun fyrst og fyrirbygging eftir það.

Aldrei mannatannkrem

Mannatannkrem inniheldur flúor, sem hundar eiga ekki að gleypa, og þeir spýta ekki. Sum þeirra, sérstaklega sykurlaus, innihalda xýlítól, sem er banvænt hundum í mjög litlu magni. Hundatannkrem er hannað til að vera gleypt og bragðbætt svo hundurinn vilji það. Sé ekkert hundatannkrem við hendina er þurr bursti eða bursti með vatni rétta svarið. Nuddið er það sem virkar, ekki kremið.

Hvað virkar í raun

Röðin er skýr og hún er ekki sú sem hillan gefur til kynna. Burstun er það eina sem er sannað að virki, og hún þarf að vera dagleg eða því sem næst. Þrisvar í viku gerir gagn, daglega gerir margfalt meira.

Tannhirðubein og nagbein gera raunverulegt gagn á jöxlunum, þar sem hundurinn tyggur og þar sem tannsteinn sest mest. Þau gera ekkert á framtönnum, lítið á vígtönnum og ná ekki undir tannholdsbrún. Stærðin þarf að passa: klári hann beinið á tuttugu sekúndum tuggði hann ekkert og þá gerði það ekkert nema bæta við hitaeiningum. Eitt á dag er skammturinn, ekki þrjú, og þau telja með í tíu prósentunum eins og annað nammi.

Klútar á fingri nudda skán af og þurfa ekkert tannkrem. Þeir gera minna en bursti og margfalt meira en ekki neitt, og þeir eru rétta byrjunin hjá hvolpi og hjá eldri hundi með viðkvæmt tannhold. Viðbætur í vatn og sprey eru ofmetin, þau geta hjálpað lítillega og koma ekki í stað neins.

Fingurbursti er byrjunin fyrir flesta, því hundurinn finnur hönd en ekki áhald. Þrefaldur bursti með þremur hausum burstar utan á, ofan á og innan á í sömu hreyfingu og hentar stórum hundi þar sem aftasti jaxlinn er langt inni. Náir þú bara annarri hliðinni, taktu þá ytri, því þar sest tannsteinninn. Allt fyrir tannhirðu er hér.

Raunhæfasta lausnin er oft bæði: bein á hverjum degi og bursti þrisvar í viku. Vani sem er haldinn í tvö ár gerir meira en burstun sem endist í tvær vikur.

Hvernig burstun er kennd á tveimur vikum

Bursti án aðferðar endar í skúffu. Þetta er aðferðin.

• Dagar eitt til þrjú: lyfta vör, snerta tönn með fingri, nammi. Fimm sekúndur.
• Dagar fjögur til sex: hundatannkrem á fingur og láta hann sleikja það af. Það er allt.
• Dagar sjö til níu: fingur með kremi á tennurnar, nokkur strok utan á, nammi.
• Dagar tíu til fjórtán: bursti, byrjað á framtönnum og fært aftar eftir því sem hann þolir.

Aldrei opna kjaftinn. Allt gerist með lokaðan kjaft og vörina lyfta, sem er miklu minna ágengt. Og alltaf enda áður en hann er búinn að fá nóg.

Smáhundar fá tannstein fyrr og verr en aðrir, því tennurnar standa þéttar. Þar skiptir tannhirða meira máli en í nokkrum öðrum hópi, svo byrjaðu á burstanum strax en ekki seinna.

Algengar spurningar

Tengt efni

• Tannhirðubein
• Liðamót og tannhirða
• Nagbein