Um helmingur katta á Vesturlöndum er of þungur. Enginn kemur inn og segir að kötturinn sinn sé of feitur, því ofþyngd hjá ketti sýnir ekki neitt. Hann er bara rólegri, og fólk kallar það þægilegt skap.

Ofþyngd hefur engin einkenni

Kettir sýna hvorki verki né vanlíðan, það er innbyggt í tegundina. Það sem þú sérð er köttur sem sefur meira, leikur minna og hoppar sjaldnar upp, og það er auðvelt að lesa sem aldur eða persónuleika. Köttur sem hættir að hoppa upp á borð er ekki orðinn kurteis. Hann getur það oft ekki lengur.

Of þungur köttur er þrisvar til fjórum sinnum líklegri til að fá sykursýki, og það þýðir sprautur tvisvar á dag. Þar við bætist slitgigt sem gerir hann enn hreyfingarlausari, þvagfæravandi, húðvandamál því hann kemst ekki lengur að því að þrífa sig aftast, og meiri áhætta í svæfingu. Sykursýki hjá ketti getur gengið til baka með þyngdartapi og réttu fóðri. Það gerist ekki alltaf, en það gerist.

Holdafar metið með höndunum

Kvarðinn er einn til níu og fimm er markmiðið. Hvert stig fyrir ofan fimm er um tíu prósent yfir réttri þyngd.

• Á fimm finnast rifin létt, mittið sést ofan frá og kviðurinn dregst upp.
• Á sex þarf smá þrýsting til að finna rifin og mittið er að hverfa.
• Á sjö finnast rifin ekki auðveldlega, ekkert mitti, og fitupúðinn á kviðnum sveiflast þegar hann gengur.
• Á átta og níu finnast rifin alls ekki.

Kettir safna fitu fyrst á kviðinn, svo hangandi kviður er oft fyrsta merkið sem sést, og þá er kötturinn þegar á sex eða sjö. Þreifaðu líka á hryggnum og herðablöðunum, því köttur getur verið of feitur og vöðvarýr á sama tíma. Það er verri staða en að vera bara of þungur, og prótein er það sem verndar vöðvann á meðan fitan fer.

Vigtin lýgur ekki. Hundrað grömm á fjögurra kílóa kött eru tvö og hálft prósent, sem á fullorðnum manni væri tvö kíló. Vigtaðu hann sama dag í hverjum mánuði og skrifaðu töluna niður. Auðveldasta leiðin er að vigta burðarbúrið tómt, setja köttinn í og vigta aftur.

Af hverju hann þyngdist

Það var ekki fóðrið sem breyttist, það var kötturinn. Eftir geldingu fellur orkuþörfin um fjórðung til þriðjung og matarlystin eykst á sama tíma. Hann er því bæði svangari og þarf minna, og það er ekki þér að kenna. Þar við bætist að inniköttur hreyfir sig minna en fólk giskar á, ómældur aðgangur að þurrfóðri allan daginn og nammi sem enginn telur.

Megrun sem virkar

Lestu fóðrunartöfluna á þyngdina sem hann á að hafa, ekki þá sem hann hefur. Fjögurra kílóa köttur sem á að vera þrjú fær skammtinn fyrir þrjú. Mældu á eldhúsvigt, því sama mál af þurrfóðri getur verið tuttugu prósent þyngra milli tveggja merkja. Skiptu dagskammtinum í þrjár til fjórar máltíðir. Gangi það ekki eftir mánuð, dragðu tíu prósent frá til viðbótar.

Hálft til eitt prósent af þyngdinni á viku, ekki meira. Fjögurra kílóa köttur má missa um tuttugu til fjörutíu grömm á viku, sem þýðir að þetta er þriggja til fjögurra mánaða ferli. Hraðari megrun er ekki bara óskilvirk, hún er hættuleg.

Köttur er aldrei sveltur

Þetta er reglan sem má aldrei brjóta. Þegar köttur fær ekki næga orku flytur líkaminn fitu í lifrina hraðar en hún ræður við, lifrin fyllist og hættir að vinna. Of þungir kettir eru í mestri áhættu, því það er meiri fita til að flytja, og þetta getur gerst á fáeinum dögum.

Aldrei sleppa máltíðum og aldrei fasta. Köttur sem hefur ekki borðað í sólarhring fer til dýralæknis, og of þungur köttur strax.

Fóðrið sem virkar

Hátt prótein, lág kolvetni, meiri trefjar og minni orka í hverju grammi. Próteinið verndar vöðvann, trefjarnar auka mettun svo kötturinn er ekki svangur allan daginn, og lægri orkuþéttleiki þýðir að skammturinn lítur enn út eins og máltíð. Fóður sem er próteinsnautt og kolvetnaríkt er ekki megrunarfóður, það er bara ódýrara fóður. Léttist köttur á próteinsnauðu fóðri getur allt að helmingur þyngdartapsins verið vöðvi.

Blautfóður er þyngdartæki. Það hefur um fjórðung af orkunni í hverju grammi miðað við þurrfóður, svo kötturinn fær meira á skálina og minni orku, og vatnið fyllir magann. Ein blautfóðurmáltíð á dag, og jafn mikið tekið úr þurrskammtinum.

Nammi á að vera í mesta lagi tíu prósent af orku dagsins. Tuttugu bitar á dag geta verið fimmtungur af orku kattarins, og þá er áætlunin farin sama hversu gott fóðrið er. Taktu nammið úr dagskammtinum í staðinn fyrir að gefa það ofan á. Þurrfóðrið úr dagskammtinum er fullkomið nammi og kötturinn finnur ekki muninn, því hann er næmari fyrir athyglinni en matnum. Kattafóður er allt á einum stað.

Hreyfing sem kötturinn skilur

Þú getur ekki farið með kött út að ganga, en þú getur látið hann veiða þrisvar á dag. Kettir brenna í stuttum sprettum, svo fimm til tíu mínútur með veiðistöng tvisvar til þrisvar á dag er raunhæft og virkar. Besti tíminn er fyrir máltíð, því veiða, borða og sofa er röðin sem kötturinn skilur. Leyfðu honum að ná bráðinni í lok leiks, því köttur sem missir hana alltaf verður órólegri.

Villtur köttur veiðir tíu til tuttugu sinnum á dag, og skál á gólfinu tekur öll þau störf af honum. Fóðurþraut hægir á átinu og gefur andlega þjálfun, og að fela smáskammta á nokkrum stöðum í húsinu er ókeypis útgáfa af því sama. Suð um mat er sjaldnast hungur, það eru leiðindi.

Kettir hreyfa sig upp en ekki fram, svo flöt íbúð er íbúð þar sem kötturinn hreyfir sig ekki. Klifurþrep, hillur og gluggasyllur búa til daglega brennslu. Of þungur köttur getur ekki hoppað hátt, svo byrjaðu á lágum þrepum og hækkaðu þau þegar hann léttist.

Tveir kettir, einn feitur og einn mjór

Þetta er nánast aldrei efnaskiptamunur, það er aðgangur. Sá frekari tekur af hinum, líka þótt báðar skálar séu fullar. Lausnin er ekki megrunarfóður heldur aðskildar máltíðir í ólíkum herbergjum, skálar teknar upp eftir tuttugu mínútur og aldrei frjáls aðgangur.

Og spurðu hverjir aðrir gefa honum. Börn gefa nammi, afi gefur ost og nágranninn setur mat út á tröppurnar. Léttist köttur ekki á réttum skammti er svarið sjaldnast að lækka skammtinn frekar. Það er að finna hinn matinn.

Þegar þetta er ekki fóðurmál

Köttur sem léttist án þess að vera á megrun er ekki að ná árangri, hann er veikur. Mikill þorsti og mikið þvag með góðri matarlyst getur verið sykursýki, sem birtist oft sem þyngdartap hjá ketti sem borðar meira en áður. Köttur sem er stífur og hoppar ekki getur verið með slitgigt. Of þungur köttur með annan sjúkdóm fer ekki á megrun nema dýralæknir stýri því.

Þyngdartapið stöðvast eftir nokkrar vikur og það er venjulegt, því léttari köttur brennir minna. Þá lækkar þú skammtinn um tíu prósent til viðbótar. Og þegar markmiðinu er náð þarf enn að mæla, því köttur sem hefur misst þyngd þarf lægri viðhaldsskammt en köttur sem var alltaf í réttri þyngd.

Algengar spurningar

Tengt efni

• Kattafóður
• Blautmatur fyrir ketti
• Heilaþrautir
• Veiðistangir