Sá sem sækir kettling tekur ákvarðanir í þessari viku sem gilda í fimmtán ár, og flestar þeirra snúast ekki um hvað er keypt heldur í hvaða röð hlutirnir koma. Hlutur sem kemur of snemma stendur ónotaður og kettlingurinn hefur ekkert gagn af honum.

Sex hlutir áður en hurðin opnast

Það er of seint að fara út í búð með kettling í fanginu. Þetta þarf að vera komið fyrir áður en hann kemur inn.

• Kassi og sandur, komið upp á rólegum stað. Spurðu ræktandann hvaða sand kettlingurinn þekkir og notaðu þann sama fyrstu vikurnar.
• Skál og vatn, hvort á sínum stað og ekki við hliðina á kassanum.
• Fóðrið sem hann er þegar á, ekki það sem þú hefðir valið.
• Eitthvað að klóra, á gólfinu.
• Felustaður, sem má vera pappakassi.
• Burðarbúrið, sem er líka það sem hann kemur heim í.

Allt hitt getur beðið. Það er skoðað eftir viku, þegar þú veist hvernig hann er.

Fyrsti dagurinn er eitt herbergi

Þetta er ráðið sem flestir brjóta og það kostar ekkert að fylgja því. Kettlingurinn fer í eitt rólegt herbergi með allt sitt: kassa, mat, vatn, felustað og eitthvað að klóra. Hurðin er lokuð og fólk kemur inn til hans, hann fer ekki út í húsið.

Hann stækkar svæðið sitt sjálfur á nokkrum dögum, þegar hann er farinn að koma á móti fólki, og það gerist hraðar en þú heldur. Kettlingur sem fær alla íbúðina fyrsta kvöldið felur sig undir sófa í þrjá daga, og margir halda þá að þeir hafi fengið hræddan kött.

Sama ráð gildir við flutning, við gesti og þegar fullorðinn köttur kemur á nýtt heimili. Eitt herbergi er svarið í öllum tilvikum.

Fóðrið fyrstu vikuna og fyrsta árið

Haltu því fóðri sem hann fékk hjá ræktandanum fyrstu vikuna. Hann er þegar að takast á við nýtt hús, nýtt fólk, nýja lykt og engin systkini. Fóðurskipti ofan á það gefa niðurgang, og þá er auðvelt að kenna nýja fóðrinu um. Skiptin koma eftir viku, á sjö til tíu dögum.

Kettlingur þarf tvisvar til þrisvar meiri orku á hvert kíló en fullorðinn köttur, meira prótein og hærri styrk af vítamínum. Kettlingafóður er því önnur uppskrift, ekki fullorðinsfóður í minni kornum. Kalk og fosfór í réttu hlutfalli byggja beinin og DHA úr fiskiolíu styður taugakerfi og sjón, og hvorugt er hægt að bæta upp seinna. Kettlingafóður er notað til um tólf mánaða aldurs, en stóru tegundirnar, Maine Coon, norskur skógarköttur og ragdoll, vaxa hægar og lengur og þurfa það oft í fimmtán til tuttugu og fjóra mánuði.

Máltíðirnar eru margar og litlar: fjórar á dag til fjögurra mánaða aldurs, þrjár frá fjögurra til sex mánaða, og tvær til þrjár eftir það. Frá um sex mánaða aldri á að fara úr frjálsum aðgangi yfir í mælda skammta. Þetta eru umskiptin sem oftast gleymast, og þá heldur kötturinn frjálsum aðgangi til fimm ára aldurs án þess að neinn taki eftir hvenær það varð vandamál.

Gefðu honum bæði blautt og þurrt frá fyrsta degi, og fjölbreytta áferð: bita, mauk, hlaup og þurrfóður í ólíkri kornastærð. Smekkurinn mótast á fyrstu mánuðunum og sterkast fyrir fjögurra mánaða aldur. Kettlingur sem fær eina áferð verður matvandur köttur alla ævi, og fullorðinn köttur þarf oft sérfóður einhvern tíma vegna nýrna, þvagfæra eða þyngdar. Þá þarf hann að þiggja það. Vörur fyrir kettlinga og kattafóður eru hér.

Kassinn þarf enga þjálfun

Kettlingur notar kassa af sjálfum sér frá þriggja til fjögurra vikna aldri. Það sem hann þarf er kassi sem hann kemst í og sem er nógu nálægt: lágur barmur, því hann kemst illa yfir háan, og nær en þú heldur, því hann kemst ekki langt þegar hann þarf. Fyrstu vikurnar er kassi í hverju herbergi þar sem hann er.

Pissi kettlingur utan kassa er kassinn nánast alltaf of langt í burtu eða barmurinn of hár. Það er ekki óþekkt og tiltal gagnast ekki. Kattaklósett með lágum inngangi finnur þú hér.

Glugginn sem lokast

Kettlingur er móttækilegastur fyrir nýju frá um tveggja til sjö vikna aldurs, og glugginn heldur áfram að þrengjast til um fjórtán vikna. Það sem hann kynnist á þeim tíma verður hættulaust alla ævi, og það sem hann kynnist ekki verður tortryggilegt. Stærstur hluti gluggans gerist hjá ræktandanum, en það sem eftir er þarf að nýta.

Fjórir hlutir sem kosta eina mínútu á dag núna og vikur seinna:

• Handleiktu hann daglega. Taktu á loppunum, skoðaðu eyrun, opnaðu munninn, klipptu eina kló. Ein snerting, nammi, hætta. Þetta ræður því hvort hann sofnar hjá dýralækni eða er ómögulegur þar.
• Burðarbúrið sem húsgagn frá fyrsta degi, opið á gólfinu með teppi í.
• Fjölbreytt áferð í mat, því matvendni er ákveðin núna.
• Hljóð og gestir: ryksuga, þvottavél, dyrabjalla og barnalæti.

Aldrei hendur sem leikfang

Þrennt sem er sætt hjá kettlingi og vandamál hjá sex kílóa kött: hendur sem leikfang, að klifra á fólki, og að fá mat þegar hann vælir. Kettlingur sem bítur í fingur er að læra að höndin sé bráð, og það gengur ekki til baka. Kettlingurinn sem fær mat þegar hann vælir er kötturinn sem vekur fólk klukkan fimm.

Svarið er alltaf það sama: engin refsing, hætta leiknum og bjóða réttan farveg, eitthvað sem hann má bíta í. Frá þriggja til sex mánaða aldurs fellur mjólkurtennurnar og hann nagar allt sem er í boði, svo leikfang sem má naga og snúrur og plöntur úr seilingu.

Kettlingur sefur allt að tuttugu tíma á sólarhring og kólnar hratt. Hann þarf hlýtt bæli á rólegum stað og hann þarf að fá að sofa, líka þegar börnin vilja leika. Sofandi kettlingur er ekki leiðinlegur kettlingur, og kettlingur sem fær að sofa bítur minna.

Það sem drepur kettlinga

Fimm atriði sem fáir vita og allir ættu að heyra.

• Liljur eru lífshættulegar köttum, líka frjókornin og vatnið í vasanum.
• Allt band: garn, hárteygjur, jólaglitþráður. Band sem er gleypt kallar á aðgerð.
• Þvottavél og þurrkari, sem kettlingar klifra ofan í. Athugaðu alltaf áður en lokað er.
• Opnir gluggar og svalir. Kettlingur stekkur á eftir fugli.
• Paracetamol og önnur verkjalyf fyrir fólk, sem eru banvæn í litlum skammti.

Röð, ekki nei

Fimm hlutir eru réttir fyrir fullorðinn kött og rangir fyrir kettling: lokaður kassi sem hann kemst ekki í, hátt klifurtré sem hann kemst ekki upp í fyrr en eftir mánuði, ól með bjöllu sem á ekki heima á honum fyrr en hann fer út, fimm leikföng á gólfinu sem verða öll ósýnileg á viku, og þurrsjampó sem kettlingur þarf ekki. Í öllum tilvikum er til rétt útgáfa og hún kemur seinna.

Eitt í viðbót sem borgar sig að vita fyrirfram: kettlingar eru geldir yngri en fólk heldur, og orkuþörfin lækkar um fjórðung strax eftir aðgerð á meðan matarlystin gerir það ekki. Mældu skammtinn frá og með þeim degi, ekki þegar hann er farinn að þyngjast.

Algengar spurningar

Tengt efni

• Kettlingar
• Kattafóður
• Kattaklósett
• Leikföng fyrir ketti