Köttur sem hættir að nota kassann er algengasta ástæðan fyrir því að fólk gefur frá sér kött. Það er líka eitt af því sem oftast er hægt að laga, ef ástæðurnar eru skoðaðar í réttri röð.

Fyrst: kemur þvag?

Áður en nokkuð annað er skoðað. Fress sem fer aftur og aftur í kassann, rembist og skilar engu eða örfáum dropum, er í lífshættu. Þvagrásin getur stíflast alveg og köttur deyr úr því á innan við sólarhring. Komi ekkert þvag þegar hann rembist er þetta dýralæknir strax í dag, ekki á morgun.

Það er aldrei hefnd

Kötturinn er ekki að refsa neinum og sú hugmynd eyðileggur hverja lausn sem hún kemst inn í. Ástæðurnar eru þrjár og þær eru alltaf skoðaðar í þessari röð.

1. Heilsan. Þvagfærasýking, kristallar, blöðrubólga, nýru, sykursýki, verkur í liðum. Skyndileg breyting hjá ketti sem notaði kassann áður er heilsufarsmál þar til dýralæknir segir annað.
2. Kassinn sjálfur. Of fáir, of litlir, lokaðir, óhreinir, á röngum stað eða með röngum sandi.
3. Streita. Nýtt dýr, framandi köttur úti í garði, flutningur eða breyting á heimilinu.

Kettir eru vanabundnir um þetta. Köttur sem er byrjaður að nota nýjan stað festir þann vana hratt, svo tíminn vinnur á móti þér og það borgar sig að bregðast við strax.

Að pissa eða að merkja

Ein spurning greinir þetta: er þetta lárétt eða lóðrétt? Á láréttum fleti, gólfi, rúmi eða í þvottakörfu, með miklu magni: hann er að pissa og þá er þetta kassinn eða heilsan. Upp við lóðréttan flöt, lítið magn, hann stendur og skottið titrar: hann er að merkja og þá er þetta streita eða annar köttur.

Kassinn: einn á kött plús einn

Tveir kettir þýða þrjá kassa. Einn köttur þýðir tvo. Nánast enginn gerir þetta og þess vegna er það fyrsta ráðið. Kassi er auðlind sem kettir metast um, og sá sem lætur undan finnur sér annan stað. Kassarnir mega heldur ekki standa hlið við hlið, því tveir kassar í röð eru ein staðsetning í augum kattarins.

Stærðin er mæld á kettinum: um einu og hálfu sinni lengd hans frá nefi að skottrót. Hann þarf að komast inn, snúa sér við, grafa, gera sitt, snúa sér aftur og hylja. Í of litlum kassa stendur hann með lappir upp á brún, og þá lendir þvagið utan við. Stór hluti þess sem fólk kallar að kötturinn pissi við hliðina á kassanum er kassi sem er of lítill.

Lokaðir kassar eru gerðir fyrir fólk. Þeir fela lyktina fyrir okkur og halda henni inni fyrir köttinn, þeir hafa eina leið út, og þeir fá fólk til að þrífa sjaldnar. Sé kötturinn með lokaðan kassa, taktu lokið af og sjáðu hvað gerist.

Lágur inngangur er skilyrði hjá kettlingi og hjá gömlum kött. Kettlingurinn kemst illa yfir háa brún vegna stærðar, sá gamli vegna liða. Köttur sem finnur til þegar hann stígur inn í kassann fer að velja gólfið, og það er ekki óþekkt. Það eru liðirnir.

Hvar hann á að standa

Staðsetningin fellir fleiri kassa en gerðin. Rólegt en ekki einangrað, því kötturinn vill ekki fara í kjallarann til að pissa. Tvær undankomuleiðir, aldrei í blindgötu eða skáp með einni hurð. Ekki við þvottavél, þurrkara eða ofn sem kveikir á sér, því eitt hljóð á röngum tíma dugar. Aldrei við hliðina á matnum og vatninu. Og á fjölkattaheimili aldrei þannig að einn köttur geti setið á leiðinni.

Mokað daglega, og það er lágmark. Lyktarskyn kattarins er margfalt næmara en okkar. Allt út og þvegið á nokkurra vikna fresti með mildri sápu og vatni. Aldrei klór, aldrei ammoníak og aldrei sterk ilmefni, því ammoníak lyktar eins og þvag og segir kettinum að þarna sé þegar búið að merkja.

Sandurinn sem kötturinn velur

Kötturinn kemur úr þurru landslagi og gróf í fínum, lausum jarðvegi. Í rannsóknum velja kettir sama hlutinn aftur og aftur: fínkornaðan, sandlíkan, lyktarlausan og kekkjandi.

Kornastærðin er það sem hann finnur beint á loppunum. Gróft korn og kögglar eru óþægilegir undir loppu, sérstaklega hjá kettlingi og gömlum kött, og það er fyrsta ástæðan fyrir að köttur hættir að nota kassa eftir sandskipti. Ilmandi sandur er fyrir nefið á þér, ekki hans, og hluti katta hafnar honum alveg. Sé hann farinn að sniðganga kassann, byrjaðu á lyktarlausum.

Dýptin er ódýrasta lagfæringin sem til er. Nánast allir setja of lítið í kassann. Fimm til sjö sentimetrar af plöntutrefjum eða tré, þrír til fimm af leir. Hann þarf að geta grafið holu og hulið yfir, og köttur sem nær ekki að hylja verður óöruggur um staðinn.

Sandskipti eru eins og fóðurskipti. Einfaldasta leiðin er tveir kassar hlið við hlið, gamli sandurinn í öðrum og sá nýi í hinum, og kötturinn velur. Hin leiðin er að blanda á sjö til tíu dögum. Köttur sem hefur átt við þvagfæravanda eða er hættur að nota kassann fer á fínan, lyktarlausan, kekkjandi leir, og þar eru engar tilraunir gerðar fyrr en allt er komið í lag. Kattasandur og kassar eru hér.

Að þrífa svo hann komi ekki aftur

Staður sem lyktar af þvagi er staður sem kötturinn les sem klósett. Venjuleg þrifavara fjarlægir það sem við finnum og skilur eftir það sem hann finnur. Það þarf ensímhreinsi sem brýtur þvagið niður, annars finnur hann staðinn aftur á morgun. Og aldrei ammoníak.

Að fá hann aftur í kassann

Þegar dýralæknir hefur útilokað heilsuna og kassinn er réttur er restin þolinmæði og fjöldi. Bættu við kassa, ekki skipta út, og settu einn þar sem hann er farinn að pissa, því hann er búinn að velja staðinn. Það hljómar eins og uppgjöf en er stysta leiðin til baka, og kassinn má færast fáeina sentimetra á dag þegar hann er farinn að nota hann. Fínn, lyktarlaus, kekkjandi sandur, dýpri en áður. Gamli staðurinn þrifinn með ensímhreinsi og gerður leiðinlegur með skál af mat eða mottu.

Engin refsing, aldrei. Hún gerir þetta verra og hún gerir hann hræddan við þig.

Algengar spurningar

Tengt efni

• Kattaklósett og fylgihlutir
• Kattasandur
• Hreinsiefni