Kötturinn þarf ekki að hafa gaman. Hann þarf útrás fyrir hvöt sem fer eitthvað annað ef hún fær hana ekki: í ökklann, í hinn köttinn, í sófann, í ofát, í læti klukkan fjögur um nótt. Leikur er ekki afþreying, hann er lausn á útrásarvandamáli.

Veiðihvöt er ekki hungur

Vel fóðraður köttur veiðir jafn mikið, og það kemur nánast öllum á óvart. Hjá kettinum eru veiðin og átið tvær ólíkar hvatir með sinn eigin þrýsting. Þess vegna veiðir hann fugl og skilur hann eftir ósnertan á tröppunum. Villtur köttur gerir tíu til tuttugu veiðitilraunir á dag og hittir í minnihluta þeirra. Kötturinn sem kemur með mús inn er hvorki hungraður né að færa þér gjöf. Hann var að framkvæma hvöt sem lauk þar sem hún átti að ljúka.

Veiðiröðin

Veiðin er fest í röð og hún endar ekki þar sem fólk telur: staðsetja, sitja fyrir, elta, stökkva og grípa, bíta, handleika, borða, snyrta, sofa. Hver hlekkur hefur sinn eigin þrýsting og kötturinn þarf í gegnum þá alla. Leikur er þessi sama röð án afleiðinga. Hann er ekki eftirlíking af veiði, hann er veiði.

Röðin skýrir af hverju kötturinn tyggur leikfangið eftir að hann nær því, og af hverju hann snyrtir sig og leggst svo. Hann er ekki búinn þegar hann grípur, hann er búinn þegar hann hefur snyrt sig.

Veiða, borða, snyrta, sofa

Þetta er lausnin á kettinum sem vekur fólk klukkan fjögur, og hún kostar eina veiðistöng. Eftir veiði kemur át, eftir áti kemur snyrting, eftir snyrtingu kemur svefn. Leiktu við hann í tíu mínútur rétt fyrir síðustu máltíð dagsins, og láttu hann ná bráðinni í lokin. Það setur hann inn í röðina á réttum tíma og þú finnur muninn á nokkrum dögum. Köttur sem er orkuríkur klukkan fjögur er köttur sem lauk ekki röðinni um kvöldið.

Og eitt sem á aldrei að gera: að gefa honum eftirlæti klukkan fjögur. Það kennir honum að læti klukkan fjögur virka.

Kettir eru ekki náttdýr. Þeir eru virkastir í ljósaskiptum, við sólarupprás og sólsetur, svo bestu leiktímarnir eru snemma morguns og rétt áður en fólk fer að sofa.

Bráð hreyfist frá honum

Þetta er algengasta villan og hún skýrir næstum alla ketti sem leika ekki. Flestir veifa leikfanginu upp í andlitið á kettinum. Það er hótun, ekki bráð. Bráð hreyfist frá kettinum og þvert fyrir hann, aldrei að honum. Hún staldrar við, hún felur sig bak við stólfót, hún hreyfist í rykkjum.

Þegar kötturinn liggur kyrr og starir er hann í miðjum leik, ekki búinn með hann. Hann er að sitja fyrir. Sá sem gefst upp þar heldur að kötturinn sinn hafi engan áhuga.

Bráðin sem kötturinn er gerður fyrir er á stærð við mús eða smáfugl, og leikfangið á að vera það líka. Lítið. Skrjáf og hátt tíst sem líkjast smádýrum. Fjaðrir, feldur, eitthvað sem heldur þegar tönnin fer í það. Rykkjótt hreyfing með stoppum, þvert fyrir sjónsviðið. Og skiptu milli gólfs og lofts, því fugl og mús kalla á ólíkan leik. Kettir sjá hreyfingu langtum betur en smáatriði, svo hvernig leikfangið hreyfist skiptir meira máli en hvernig það lítur út.

Stuttir sprettir

Fimm til tíu mínútur, tvisvar til þrisvar á dag. Það slær hálftíma um kvöldið í hvert einasta skipti. Kötturinn brennir í sprettum og þreytist hratt. Þrjár stuttar setur gefa þrjár lokaðar veiðiraðir, ein löng gefur eina. Stoppaðu áður en hann missir áhugann, ekki eftir.

Gripið og bitið eru hlekkir í röðinni. Eftir gripið vill hann bíta, halda og sparka með afturlöppunum. Langt leikfang sem hann tekur milli framlappanna leyfir það, og mjúk leikföng á stærð við mús eru til að grípa og bera. Endaðu gagnvirkan leik á því að hann fái leikfangið og haldi því. Köttur sem ber leikfangið inn í annað herbergi er ekki að fela það, hann er að fara með bráðina á öruggan stað.

Laserbendillinn

Laser er versta leikfangið sem til er, því bráðin er ekki til og kötturinn nær henni aldrei. Röðin lokast ekki og þrýstingurinn fer ekki niður. Köttur sem er leikinn ítrekað með laser getur orðið órólegri, ekki afslappaðri, og sumir byrja að elta ljósglampa og skugga eftir á. Viljir þú nota hann, endaðu geislann alltaf á áþreifanlegu leikfangi eða á nokkrum bitum af þurrfóðri á gólfinu. Þá grípur hann eitthvað raunverulegt.

Leikföng sem eru dauð á gólfinu

Kötturinn missir áhuga á sama leikfangi innan sömu setu, svo svarið er að skipta út en ekki að kaupa meira. Hafðu flest leikföngin í skáp og eitt eða tvö í umferð, og skiptu vikulega. Leikfang sem er alltaf á gólfinu er dautt, kötturinn telur það hluta af húsgögnunum.

Kötturinn getur leikið einn, en hann getur ekki búið til bráð sem hreyfist af sjálfsdáðum. Það er þitt hlutverk. Tíu mínútur með veiðistöng gera meira en fjórir klukkutímar með boltum á gólfinu. Sá sem hefur keypt tíu leikföng og segir að ekkert virki hefur nánast alltaf keypt einleiksföng eingöngu. Hann vantar ekki fleiri leikföng, hann vantar veiðistöng og tíu mínútur.

Þegar kötturinn bítur þig

Köttur sem stekkur á ökklann er ekki árásargjarn. Hann er að veiða, og þú ert það eina sem hreyfist. Þetta er algengast hjá ungum kött sem er einn heima og hefur ekki nóg að gera. Þegar hann bítur: stöðvaðu leikinn og gakktu í burtu. Engin hróp, engin refsing, engin vatnssprauta. Bjóddu réttan farveg innan fárra mínútna. Og aldrei nota hendur sem leikfang, því höndin verður bráð og það gengur ekki til baka.

Band, garn, hárteygjur, gúmmíteygjur, jólaglitþráður og saumþráður: band sem köttur gleypir getur lagst í þarmana og kallar á aðgerð. Settu veiðistöngina í skáp eftir hvern leik, hún er ekki leikfang sem hann má hafa einn. Sjáist band hanga út, ekki draga í það. Hafi hann gleypt band er það dýralæknir, sama hversu vel honum líður núna.

Leiðindi líta ekki út eins og leiðindi

Enginn segir að kötturinn hafi ekkert að gera. Þess í stað koma sex önnur vandamál: ofát og þyngd, læti á nóttunni og suð, bit og stökk á fólk, klór á húsgögnum, ofsnyrting, og árásargirni gagnvart hinum kettinum. Öll sex eru sama vandamálið í ólíkum búningi.

Leikur er tíu mínútur. Hinir tuttugu og þrír klukkutímarnir eru umhverfið, og það kostar oft ekkert. Gluggasæti með útsýni er sterkasta ókeypis afþreyingin, og fuglahús fyrir utan gluggann er næst. Pappakassar og pappírspokar án handfanga. Göng og skýli búa til stað til að sitja fyrir, sem er hlekkur í röðinni. Fóðurþraut gefur honum eitthvað að gera þegar þú ert ekki heima. Settu pappakassa á gólfið í kvöld. Það er nýtt í dag, sem er einmitt það sem kveikir.

Gamall köttur sem hættir að leika er ekki orðinn latur, oftast eru það liðirnir. Leikurinn styttist og lækkar, fer úr loftinu niður á gólfið, og tvær til þrjár mínútur skipta miklu máli. Stífur köttur sem stekkur ekki lengur þarf skoðun, því slitgigt er vangreind hjá köttum og hún er meðhöndluð.

Algengar spurningar

Tengt efni

• Veiðistangir
• Leikföng fyrir ketti
• Heilaþrautir