Maltese, eða maltesari eins og tegundin heitir á íslensku, er einn elsti félagshundur Evrópu og hefur setið í kjöltu fólks við Miðjarðarhafið í þúsundir ára. Hann er tveggja til þriggja kílóa hundur með síðan, silkimjúkan og snjóhvítan feld, og hann er ræktaður til eins hlutverks: að vera með þér. Það gerir hann að frábærum íbúðarhundi og félaga fyrir fólk sem er mikið heima, en það þýðir líka að feldurinn og tennurnar þurfa reglulega umhirðu og að hann þolir illa að vera skilinn einn eftir tímunum saman.
Í stuttu máli
- Stærð: mjög lítill, 18 til 23 cm á herðakamb
- Þyngd: 2 til 3,2 kg
- Lífslíkur: 12 til 15 ár
- Hreyfing: 20 til 30 mínútur á dag, rólegar göngur og leikur innandyra
- Feldur: síður og silkimjúkur, einfaldur feldur án undirfeldar
- Hárlos: mjög lítið
- Börn: hentar eldri börnum sem kunna að fara varlega með lítinn hund
- Byrjendur: já, með fyrirvara um snyrtingu og tannhirðu
- FCI: tegundahópur 9, Bichon og skyldar tegundir. Á Íslandi heyrir hann undir Smáhundadeild HRFÍ
Skapgerð
Maltese er blíður, glaðlyndur og ótrúlega tengdur fólkinu sínu. Hann eltir þig milli herbergja, vill sitja hjá þér í sófanum og lítur á það sem sitt hlutverk að láta vita þegar einhver kemur að dyrunum. Hann er líflegri en stærðin gefur til kynna og margir Maltese hundar eru hugrakkir langt umfram það sem tvö kíló hafa efni á.
Það hefur bakhlið. Hundur sem er ræktaður til að vera alltaf með fólki á erfitt með að vera einn. Aðskilnaðarkvíði er algengari hjá Maltese en mörgum öðrum tegundum, og hann lærir að gelta ef geltið skilar athygli. Hvort tveggja er hægt að þjálfa, en það þarf að byrja strax þegar hvolpurinn kemur heim.
Lykilorð: blíður, leikinn, tryggur, sjarmerandi, tignarlegur.
Hverjum hentar Maltese?
Hann hentar vel í íbúð og í litlu húsnæði, fólki sem vinnur heima eða er mikið heima við, og eldra fólki sem vill félaga sem þarf ekki langar göngur. Hann hentar líka fólki með vægt ofnæmi betur en flestar tegundir, því hann fellir mjög lítið hár. Engin hundategund er þó algjörlega ofnæmisfrí, svo prófaðu að umgangast tegundina áður en þú ákveður þig.
Hann hentar síður fjölskyldum með mjög ung börn. Hundur sem vegur tvö til þrjú kíló getur slasast ef honum er misst eða haldið of fast, og hann getur svarað með glefsi ef hann er hræddur. Með eldri börnum sem kunna að umgangast lítil dýr gengur þetta yfirleitt vel.
Hann hentar ekki heimili þar sem hann yrði einn átta til níu tíma á dag.
Hreyfing og þjálfun
Tuttugu til þrjátíu mínútur á dag duga honum, skipt í tvær eða þrjár stuttar göngur og leik heima. Hann er greindur og lærir hratt þegar hann fær mjúka og jákvæða þjálfun, en hann er líka viðkvæmur, og harkaleg þjálfun skilar hræddum hundi frekar en hlýðnum. Húsþjálfun tekur oft lengri tíma hjá litlum tegundum en stórum, einfaldlega vegna þess að lítil blaðra þarf að tæmast oftar. Fastar útiferðir og þolinmæði leysa það.
Beisli hentar honum betur en hálsól, því fínlegur háls og barki þola illa tog. Í íslenskum vetri þarf hann líka hundaföt: einfaldur feldur án undirfeldar heldur litlum hita í frosti og roki.
Feldur og snyrting
Feldurinn er það sem fólk fellur fyrir og það sem kostar mesta vinnu. Hár Maltese vex stöðugt eins og mannshár og flókar auðveldlega, sérstaklega bak við eyrun, undir kviðnum og í handarkrikunum. Hundur með síðan sýningarfeld þarf bursta og greiðu á hverjum degi. Flestir eigendur velja styttri klippingu, svokallaða hvolpaklippingu, sem þarf bursta tvisvar til þrisvar í viku og snyrtingu hjá hundasnyrti á sex til átta vikna fresti.
Notaðu bursta og greiðu sem ná niður í feldinn og byrjaðu að venja hvolpinn við snyrtingu frá fyrsta degi. Baðaðu hann með sjampói fyrir hunda á þriggja til fjögurra vikna fresti og þurrkaðu feldinn vel, því rakur feldur flókar.
Táralitun, brúnleitar rákir undir augunum, er algeng hjá hvítum tegundum. Dagleg þurrkun með mjúkum klút og hreinu vatni heldur henni í skefjum. Ef augun renna mikið eða skyndilega meira en áður er það erindi til dýralæknis, ekki snyrtivara.
Fóður
Lítill hundur með lítinn maga þarf fóður sem er ætlað smáum tegundum: minni bitar sem hann ræður við að tyggja og meira af orku í hverjum bita. Skoðaðu þurrfóður fyrir hunda og veldu línu fyrir litlar tegundir, eða notaðu fóðurráðgjöfina til að finna rétt fóður fyrir aldur og virkni.
Tvö atriði skipta meira máli hjá Maltese en flestum öðrum. Það fyrra er þyngdin: hálft kíló umfram kjörþyngd er fimmtán til tuttugu prósent af hundinum og fer beint í liðina. Vigtaðu hann reglulega, sjá Er hundurinn of þungur? Það síðara eru tennurnar. Lítill kjaftur með fullan tannfjölda þýðir að tennur standa þétt og tannsteinn safnast hratt. Tannburstun nokkrum sinnum í viku og tannhirðuvörur spara honum tannlækningar seinna, sjá Tannheilsa hunda.
Heilsa
Maltese er almennt heilsuhraust og langlíf tegund, en nokkur atriði fylgja henni. Hnéskeljalos, laus hnéskel, er algengt hjá smáum tegundum. Hjartalokusjúkdómur getur komið fram með aldrinum. Sjaldgæfara en alvarlegra er svokallað lifrarshunt, meðfædd æðamissmíð sem greinist með blóðprófi á gallsýrum í sermi og kemur yfirleitt fram á hvolpsaldri. Ræktendur sem taka heilsu alvarlega láta skoða hnéliði og hjarta foreldranna og geta sýnt þér niðurstöður.
Mjög litlir hvolpar geta fengið blóðsykurfall ef þeir borða ekki reglulega fyrstu vikurnar. Margar litlar máltíðir á dag koma í veg fyrir það. Ef hvolpurinn verður skyndilega slappur, skjálfandi eða vankaður er það bráðaerindi til dýralæknis.
Að fá sér Maltese hvolp á Íslandi
Maltese er skráður hjá Hundaræktarfélagi Íslands og heyrir undir Smáhundadeild félagsins. Þar er hægt að sjá skráða ræktendur og hvaða got eru á leiðinni. Veldu ræktanda sem ræktar undir ættbók HRFÍ, sýnir þér móðurina og systkinin, lætur hvolpana vera hjá móður til átta vikna aldurs og getur sýnt heilsufarsskoðanir foreldranna. Lítill hvolpur sem er tekinn of snemma eða kemur án sögu er sá sem oftast fær vandamál seinna.
Ræktendur í Ræktendaklúbbi Dýrabæjar geta óskað eftir hvolpapakka fyrir hvolpa sem eru á leið á nýtt heimili, svo spurðu ræktandann þinn. Þegar hvolpurinn kemur svo heim er fyrsta vikan sú sem mestu ræður, sjá Hvolpurinn kemur heim.
Ertu að velta fyrir þér svipaðri tegund með krullaðan feld og aðeins meiri þyngd? Lestu líka um Bichon Frise.
Algengar spurningar
Fellir Maltese hár?
Mjög lítið. Feldurinn er einfaldur og án undirfeldar, svo hann fellir ekki árstíðabundið eins og flestar tegundir. Hár sem losnar situr fast í feldinum þar til það er burstað út, og þess vegna þarf reglulega burstun.
Hentar Maltese með börnum?
Með eldri börnum sem kunna að fara varlega, já. Hundur sem vegur tvö til þrjú kíló getur slasast ef honum er misst, svo tegundin hentar síður heimilum með mjög ung börn.
Hversu oft þarf að snyrta Maltese?
Bursta tvisvar til þrisvar í viku í stuttri klippingu, daglega í síðum feldi. Snyrting hjá hundasnyrti á sex til átta vikna fresti og bað á þriggja til fjögurra vikna fresti.
Hvar fæ ég Maltese hvolp á Íslandi?
Hjá skráðum ræktendum í Smáhundadeild Hundaræktarfélags Íslands. Biddu um ættbók HRFÍ, heilsufarsskoðanir foreldra og að fá að sjá móðurina með hvolpunum.
Tengt efni
Mynd: Dallas Witt á Unsplash.
Skrifa athugasemd